Yazıda geçen ürünler
Bina içi sıcak ve soğuk su tesisatının en yaygın borusu PPR-C’dir. Ama depoya gidip “20’lik PPR boru” istediğinizde size ilk sorulan soru “PN20 mi, PN25 mi, kompozit mi?” olur. Bu rehberde Meca Boru olarak satışını yaptığımız Fırat PPRC ve kompozit borular üzerinden bu farkları, et kalınlığı tablosu ve kullanım önerileriyle anlattık.
Kısaca özet
- PN değeri borunun 20°C’de dayanabileceği nominal basıncı (bar) gösterir; sıcaklık arttıkça izin verilen basınç düşer.
- PN25 boru aynı dış çapta PN20’den daha kalın etlidir; daha yüksek basınç ve sıcaklığa dayanır ama iç çapı biraz daha küçüktür.
- Kompozit (cam elyaf katkılı) boru ısıyla çok daha az uzar; sıcak su ve ısıtma hatlarında sarkma ve eğilmeyi azaltır.
- Soğuk su için PN20 yeterlidir; sıcak su ve uzun düz hatlarda PN25 ya da kompozit tercih edilmelidir.
PN değeri ne anlama gelir?
PN (nominal basınç), borunun 20°C su sıcaklığında uzun süre güvenle taşıyabileceği basıncı bar cinsinden ifade eder. PPR malzemesinin dayanımı sıcaklık yükseldikçe azalır. Bu nedenle 60–70°C sıcak su taşıyan bir hatta aynı boru, soğuk su hattına göre çok daha düşük bir basınçta çalışabilir. Sıcak su hatlarında bir üst PN sınıfının seçilmesinin sebebi budur.
Fırat PPRC borular PP-R Tip 3 hammaddesinden, TS 9937, TS EN ISO 15874, DIN 8077 ve DIN 8078 standartlarına uygun üretilir ve 50 yılı aşan kullanım ömrüne sahiptir.
PN20 ve PN25 et kalınlığı tablosu
Aşağıdaki değerler Fırat PPRC boru ürün tablosundan alınmıştır. İç çap, dış çaptan iki et kalınlığı çıkarılarak hesaplanmıştır.
| Dış çap (mm) | PN20 et (mm) | PN20 iç çap (mm) | PN25 et (mm) | PN25 iç çap (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 2,8 | 14,4 | 3,4 | 13,2 |
| 25 | 3,5 | 18,0 | 4,2 | 16,6 |
| 32 | 4,4 | 23,2 | 5,4 | 21,2 |
| 40 | 5,5 | 29,0 | 6,7 | 26,6 |
| 50 | 6,9 | 36,2 | 8,3 | 33,4 |
| 63 | 8,6 | 45,8 | 10,5 | 42,0 |
Tablodan görüldüğü gibi PN25 boru daha dayanıklıdır ama aynı dış çapta daha az su geçirir. Uzun hatlarda ve çok sayıda musluk besleyen kolonlarda bu fark, bir üst çapı seçmeyi gerektirebilir.
Kompozit (cam elyaf katkılı) boru nedir?
Kompozit PPR borunun orta katmanında cam elyaf katkılı bir tabaka bulunur. Bu katman borunun ısıyla uzamasını büyük ölçüde azaltır. Normal PPR boru yaklaşık 0,15 mm/m·°C uzarken, cam elyaf katkılı kompozit borularda bu değer yaklaşık dörtte birine iner.
Örnek: 10 metrelik düz bir sıcak su hattında sıcaklık 50°C artarsa normal PPR boru yaklaşık 75 mm uzar. Aynı hatta kompozit boru ise yaklaşık 18 mm uzar. Bu fark, kelepçeler arasında borunun sarkmasını, dalgalanmasını ve bağlantı noktalarına binen yükü doğrudan etkiler.
Hangi hatta hangi boru?
| Kullanım | Önerilen boru |
|---|---|
| Soğuk kullanım suyu | PN20 |
| Sıcak kullanım suyu (kısa iç tesisat) | PN25 |
| Sıcak su kolonları, uzun düz hatlar, açıkta giden borular | Kompozit (cam elyaf) |
| Kalorifer ve ısıtma tesisatı | Kompozit (cam elyaf) |
Montajda dikkat edilecekler
- PN20, PN25 ve kompozit borular aynı PPR fittingslerle kaynaklanır; kaynak süresi ve derinliği için PPR-C kaynak rehberimize bakın.
- Sıcak su hatlarında kelepçe aralığını soğuk su hattına göre daha sık tutun; seçim için kelepçe rehberimiz yardımcı olur.
- Uzun düz hatlarda genleşmeyi karşılamak için yön değişimlerinden ve genleşme kavislerinden yararlanın.
- Açıkta kalan PPR boruları güneş ışığından koruyun.
Sık sorulan sorular
PN20 boru sıcak suda kullanılır mı?
Kısa iç tesisatlarda kullanılabilir, ancak sıcak su hatlarında daha uzun ömür ve güvenlik için PN25 ya da kompozit boru tercih edilmesi önerilir.
PN25 boru neden daha az su geçirir?
Dış çapı aynı olduğu hâlde et kalınlığı daha fazladır; bu da iç çapı küçültür. Örneğin 20 mm PN20 borunun iç çapı 14,4 mm iken PN25 boruda 13,2 mm’dir.
Kompozit boru ile normal PPR boru birbirine kaynaklanır mı?
Evet. İkisi de PPR fittingslerle aynı kaynak makinesiyle birleştirilir; dış çapları aynıdır.
PPR boru kaç yıl dayanır?
Standartlara uygun üretilmiş ve doğru kaynakla döşenmiş PPR borular 50 yılı aşan kullanım ömrüne sahiptir.
Projenizdeki sıcak ve soğuk su hatlarının metrajını bize iletin; doğru PN sınıfı ve çapları birlikte belirleyip Fırat PPRC teklifinizi hazırlayalım.
