Yazıda geçen ürünler
Çekvalf (çek valf ya da geri tepme ventili), suyun tesisatta yalnızca tek yönde akmasını sağlayan bir vanadır. Akış yönü tersine döndüğünde kendiliğinden kapanır; böylece pompaların boşa çalışmasını, sıcak suyun soğuk hatta karışmasını ve tesisatın boşalmasını önler.
Kısaca özet
- Çekvalf suyu tek yönde geçirir, geri akışta kendiliğinden kapanır.
- Yaylı tip her konumda monte edilebilir ve sessiz çalışır; çalparalı tip düşük basınç kaybıyla öne çıkar ama yatay hatta kullanılır.
- Gövdedeki ok akış yönünü gösterir; ters takılan çekvalf suyu hiç geçirmez.
- Önüne pislik tutucu takmak, valfin sızdırmasını önleyen en basit önlemdir.
Çekvalf ne işe yarar?
Çekvalf, tesisatın görünmeyen ama en kritik parçalarından biridir. En sık kullanıldığı yerler şunlardır:
- Pompa ve hidrofor çıkışları: Pompa durduğunda suyun geri dönmesini ve pompanın ters yönde dönmesini engeller.
- Kombi, termosifon ve boyler girişleri: Sıcak suyun şebeke hattına geri basmasını önler.
- Kuyu ve depo emiş hatları: Hattın boşalmasını engelleyerek pompanın her çalışmada yeniden su emmek zorunda kalmamasını sağlar.
- Isıtma ve güneş enerjisi devreleri: İstenmeyen ters sirkülasyonu keser.
Yaylı çekvalf
İçindeki yay, klapeyi sürekli kapalı konumda tutar; su belirli bir basınçla ittiğinde klape açılır. Akış durduğu anda yay klapeyi hızla geri oturttuğu için koç darbesi ve ses azalır; “sessiz çekvalf” olarak anılmasının nedeni budur. Yatay ya da dikey her konumda kullanılabilir. Yayı açmak için bir miktar basınç gerektiğinden, basınç kaybı çalparalı tipe göre biraz daha yüksektir.
Çalparalı çekvalf
Menteşeli bir kapak (çalpara) suyun akışıyla kalkar, akış durduğunda kendi ağırlığıyla yuvasına oturur. Su yolunu fazla daraltmadığı için basınç kaybı düşüktür; bu yüzden düşük basınçlı sistemlerde ve büyük debili hatlarda tercih edilir. Kapağın ağırlıkla kapanması nedeniyle, üretici aksini belirtmedikçe yatay hatta ve kapak üstte kalacak şekilde monte edilir.
Disk tipi ve flanşlı çekvalfler
Kazan daireleri, pompa istasyonları ve sanayi tesisatları gibi büyük çaplı hatlarda, iki flanş arasına sıkıştırılan ince gövdeli disk tipi (wafer) çekvalfler ve çift klapeli modeller kullanılır. Az yer kaplamaları ve hafif olmaları en büyük avantajlarıdır.
Seçerken nelere dikkat edilmeli?
- Çap: Çekvalf hat çapıyla aynı olmalıdır; daha küçük bir çekvalf hem debiyi düşürür hem de ses yapar.
- Basınç sınıfı (PN): Tesisatın çalışma basıncına uygun olmalıdır.
- Gövde malzemesi: Küçük çaplarda ve içme suyunda pirinç gövde yaygındır; büyük çaplarda döküm gövdeli flanşlı modeller kullanılır.
- Sıcaklık: Sıcak su hatlarında klape ve conta malzemesinin sıcaklığa uygun olması gerekir.
Montajda dikkat edilecekler
Gövde üzerindeki ok her zaman akış yönünü göstermelidir. Tortu ve kum klapenin tam oturmasını engellediği için çekvalfin önüne pislik tutucu takılması önerilir. Bakım sırasında hattı boşaltmamak için çekvalfin önüne ve arkasına kesme vanası konulabilir. Pompa çıkışında çekvalf, pompa ile kesme vanası arasına yerleştirilir.
Sık yapılan hatalar
- Çekvalfi ok yönüne ters takmak
- Çalparalı çekvalfi dikey hatta ya da kapak altta kalacak şekilde kullanmak
- Önüne pislik tutucu koymamak
- Hat çapından küçük çekvalf seçmek
Sık sorulan sorular
Çekvalf ters takılırsa ne olur?
Su hattan geçmez ya da bağlı cihaz çalışmaz. Montajdan önce gövdedeki okun akış yönünü gösterdiğinden emin olunmalıdır.
Çekvalf neden ses yapar?
Genellikle klapenin hızlı kapanması sırasında oluşan koç darbesinden ya da yanlış çap seçimi nedeniyle klapenin titreşmesinden kaynaklanır. Yaylı (sessiz) tip ve doğru çap seçimi sesi büyük ölçüde azaltır.
Çekvalf sızdırırsa ne yapılmalı?
En sık neden, klape ile yuvası arasına giren kum ve tortudur. Çekvalf sökülüp temizlenir; sorun tekrarlıyorsa önüne pislik tutucu takılır ya da çekvalf yenilenir.
Hidroforda çekvalf şart mı?
Evet. Pompa durduğunda tesisattaki suyun geri dönmesini ve basıncın düşmesini önler. Birçok hidrofor setinde çekvalf zaten bulunur; bulunmuyorsa ayrıca takılmalıdır.
Pirinç yaylı ve çalparalı çekvalflerden flanşlı disk tipi modellere kadar ihtiyacınız olan çekvalfleri Meca Boru’dan temin edebilirsiniz. Çap ve adet bilgisini bize iletin, size uygun teklifi hazırlayalım.
