Yazıda geçen ürünler
Pompa kataloglarında güç ve çap bilgisinin yanında mutlaka bir grafik bulunur: debi–basma eğrisi ya da kısaca Q–H eğrisi. Bu eğri, pompanın farklı debilerde suyu ne kadar yükseğe basabildiğini gösterir ve doğru pompa seçiminin temelidir. Bu rehberde gerçek bir Etna jet pompası eğrisi üzerinden grafiğin nasıl okunacağını anlattık.
Kısaca özet
- Yatay eksen debiyi (Q, m³/h), dikey eksen basma yüksekliğini (H, metre) gösterir.
- Debi arttıkça pompanın basabildiği yükseklik azalır; eğri soldan sağa aşağı iner.
- İhtiyacınız olan debi ve basmayı grafikte bir nokta olarak işaretleyin; nokta eğrinin altında kalıyorsa pompa işinizi görür.
- Noktanın eğriye çok yakın olması sınırda, çok uzak olması gereğinden büyük pompa demektir.
Eksenler ne anlatır?
- Debi (Q): Pompanın birim zamanda verdiği su miktarı. Genellikle m³/h veya lt/dk ile gösterilir. 1 m³/h ≈ 16,7 lt/dk.
- Basma yüksekliği (H): Pompanın suyu çıkarabildiği yükseklik, metre cinsinden. 10 m ≈ 1 bar.
Örnek: Etna ETN JET 100 eğrisi
ETN JET 100 jet pompasının ETNA listesindeki eğri değerleri şöyledir:
| Debi (m³/h) | 0 | 0,9 | 1,5 | 2,4 | 3 | 3,6 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Basma (m) | 46 | 41 | 38 | 32 | 28 | 18 | 14 |
Tablodan görüldüğü gibi pompa, musluklar kapalıyken (debi sıfır) en fazla 46 m basınç üretir. Debi arttıkça basma düşer; saatte 4 m³ su verirken ancak 14 m basabilir.
Çalışma noktasını bulun
Diyelim ki iki katlı bir ev için 1,5 m³/h debi ve 30 m basma gerekiyor. Grafikte yatay eksende 1,5’i bulup yukarı çıkın; eğri bu debide 38 m gösteriyor. İhtiyacınız 30 m olduğu için pompa yaklaşık %27 payla işinizi görür.
Aynı evde ihtiyaç 3 m³/h ve 35 m olsaydı, eğri 3 m³/h’de yalnızca 28 m gösterdiği için ETN JET 100 yetersiz kalırdı. Bu durumda daha güçlü bir model (örneğin ETN JET200) seçilmelidir.
Basma payı ne kadar olmalı?
- %0–10: Sınırda. Boru kayıpları hesaptan fazla çıkarsa basınç yetmeyebilir.
- %10–40: İdeal aralık. Pompa rahat çalışır, zamanla oluşacak kayıplar tolere edilir.
- %60 ve üzeri: Gereğinden büyük pompa. Daha fazla enerji harcar, sık devreye girer, tesisatı zorlayabilir.
Eğrinin dışında çalışmak
Pompa eğrisinin en sağ ucunun ötesinde, yani katalogda verilen en yüksek debinin üzerinde çalıştırılmamalıdır. Bu bölgede verim düşer, motor zorlanır ve kavitasyon riski artar. Eğrinin en solunda, yani neredeyse sıfır debide sürekli çalışmak da pompayı ısıtır; bu yüzden hidroforlarda genleşme tankı ve basınç otomatiği kullanılır.
İki pompa birlikte çalışırsa
Aynı iki pompa paralel bağlanıp birlikte çalıştığında, aynı basma yüksekliğinde debiler toplanır. Bu nedenle iki pompalı bir hidroforda her pompa, toplam debinin yarısına göre seçilebilir. Ayrıntılar için dik milli hidrofor rehberimize bakabilirsiniz.
Hızlı seçim
- Değerlerinizi girip uygun Etna modellerini eğrileriyle görmek için pompa ve hidrofor seçim aracımızı kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Pompa eğrisi nerede bulunur?
Üreticinin kataloğunda ve teknik föyünde her model için verilir. Etna pompaların eğri değerleri seçim aracımızda her modelin yanında grafik olarak gösterilir.
Maksimum basma yüksekliği neden yanıltıcıdır?
Katalogdaki maksimum basma, debinin sıfır olduğu noktadaki değerdir. Gerçek kullanımda su akarken pompa bundan daha düşük basar; seçim her zaman ihtiyaç duyulan debideki basma değerine göre yapılmalıdır.
lt/dk değerini m³/h’ye nasıl çeviririm?
lt/dk değerini 60 ile çarpıp 1000’e bölün. Örneğin 25 lt/dk = 25 × 60 ÷ 1000 = 1,5 m³/h.
Emiş derinliği eğriyi etkiler mi?
Evet. Su pompadan aşağıdaysa emme derinliği basma yüksekliğine eklenir. Ayrıca yüzey pompaları yaklaşık 8 metreden derin emiş yapamaz.
İhtiyacınız olan debi ve basma değerlerini bize iletin ya da seçim aracımızı kullanın; uygun Etna pompasını eğrisiyle birlikte gösterelim.
